ماه رمضان سال 1358 خورشيدي بود که خورشيد درخشان آسمان انقلاب ايران، حضرت امام خميني رحمه الله ، در پيامي سرنوشت ساز، آخرين جمعه ماه رمضان هر سال را به عنوان روز قدس تعيين کردند و آن را روز حيات اسلام ناميدند. از آن پس، همه ساله در آخرين جمعه ماه رمضان، شاهد راه پيمايي گسترده مردمي هستيم که با شعارهاي کوبنده «مرگ بر اسرائيل»، «مرگ بر امريکا»، «امريکا عدوّالله» و «اسرائيل عدوّالله»، خواستار رهايي بيت المقدس از چنگال نظام صهيونيستي مي شوند و با حضور پرشور خويش، حمايت خود را از مردم فلسطين و مبارزات آنان تا آزادي قدس شريف اعلام مي کنند. شرکت زنان و مردان روزه دار در اين راه پيمايي عظيم، حمايت از انقلاب انتفاضه و تجديد بيعت با فرمان تاريخي امام خميني رحمه الله است.
ليلة القدر تاريخ اسلام
مقام معظم رهبري درباره روز قدس مي فرمايند:
«اکنون، جمعه آخر ماه مبارک رمضان ـ که از سوي امام راحل عظيم ما رحمه الله روز قدس ناميده شده در پيش روي ماست. [بايد] روز قدس را و همه اين ايام حساس را که ليلة القدر تاريخ اسلام است، به بيداري و هشياري بگذرانيم و تا مطلع الفجر نجات ملت هاي مسلمان و مخصوصا ملت شجاع و مظلوم فلسطين، دست از تلاش نکشيم. اين جانب اميدوارم ملت بزرگ ما در اين روز قدس نيز مانند هميشه با حضور يکپارچه خود در خيابان ها و راه پيمايي تا محل نمازهاي جمعه، فرياد رسا و غريو رعدگون خود را به گوش جهانيان برساند و تکرار کند که امت امام خميني عظيم، همواره در کنار فلسطين، و خصم دشمنان آن خواهد بود».
رستاخيز استکبارستيزي
روز قدس، روز تجلي شکوه و عظمت امت اسلامي، رستاخيز استکبار ستيزي ملل مسلمان جهان، روز وحدت همه انسان هاي حقيقت خواه و عدالت دوست، روزهِ گره خوردن بازوانِ تواناي امت اسلامي و روز ستيز هميشگي با صهيونيسم و امپرياليسم غارتگر است. روز قدس، روز کنار گذاشتن سليقه ها و پيوستن قطره ها به اقيانوس جاري انسان هاست. روز قدس، روز بازتابِ خشمِ خروشانِ خلق هاي ستم ديده و طوفاني شدن غيرت هاي مقدس مردمي است که نفرت خويش را عليه اسرائيل غاصب با شعارهايشان ابراز مي کنند.
روز قدس، روز نفرت از تمامي مظاهر صهيونيسم
نفرت از صهيونيسم، واقعيتي است که هيچ گاه از فرهنگ و باورهاي مسلمانان معتقد جهان زدوده نمي شود. نظام صهيونيسم وصله نا هم رنگي است که با پول و زور و نيرنگ، بر پيکره جهان اسلام تحميل شده است. روز قدس، روز انزجار و خشم نسبت به اين سه چهره است. از اين رو مراسم روز جهاني قدس، تنها آييني تشريفاتي نيست، بلکه نمادي از نفرت عمومي دنياي اسلام عليه تمامي مظاهر صهيونيسم است. روزي است که تمام مظاهر صهيونيسم در اشکال اسرائيلي، و غير اسرائيلي و... آن مورد لعن ملت هاي مسلمان قرار مي گيرند.
روز قدس، نمايش اقتدار و عظمت
در آخرين جمعه ماه مبارک رمضان و روز جهاني قدس، اين يادگار پر ارج امام راحل، امت اسلامي، با قلوبي سرشار از عطر روح بخش بهار قرآني و مالامال از فيوضات ضيافت حق با حضور پرشور خويش اقتدار و عظمت مسلمانان را به همه جهانيان نمايش مي دهند. روز قدس، روز ابراز انزجار و تنفر از توطئه هاي استکباري و روز تجلي همبستگي و همدلي همه مسلمانان جهان است.
روز قدس، نماد آگاهي و بيداري
روز قدس، گاهِ حرکت و رزمندگي و نماد بيداري و آگاهي جهان اسلام و ملت هاي مسلمان است. حضور يکپارچه مردم روزه دار، به استکبار جهاني و خائنان به آرمان هاي فلسطين خواهد فهماند که مسلمانان جهان، هرگز از اصول و آرمان هاي خود ـ که آزادي فلسطين يکي از آنهاست ـ دست نخواهند کشيد و هم چنين به مبارزان فلسطيني، اين اميد را مي دهد که در مبارزه خود عليه اشغال گران قدس شريف، تنها نيستند و تمامي مسلمانان جهان همواره يار و ياور آن ها خواهند بود.
روز قدس، روز وحدت و حضور
آخرين جمعه ماه مبارک رمضان به پيشنهاد حضرت امام خميني رحمه الله روز قدس مي باشد؛ روزي که مردم آزاده دنيا، به ويژه مسلمانان، با حضور وحدت بخش خود دراين راه پيمايي عظيم و شعارهاي ضدآمريکايي وضد صهيونيستي خويش، حمايت بي دريغ خود را از تمام مستضعفان جهان، به ويژه مردم مظلوم فلسطين، اعلام مي دارند. امروز از نظر امام خميني رحمه الله روز اسلام و حکومت اسلامي و روزي است که بايد بيرق جمهوري اسلامي در سراسر کشورها افراشته شود و به ابرقدرت ها اين مطلب تفهيم شود که ديگر نمي توانند در ممالک اسلامي ترک تازي کنند. با شرکت در اين حرکت عظيم الهي و مردمي علا وه بر اجابت دعوت آن پير فرزانه و خشنودسازي روح بلندش حمايت خويش را در حقّ اين مردم مظلوم و ستمديده به جهانيان اعلام مي کنيم.
فلسطين و قدس در طول تاريخ
تاريخ قدس و فلسطين فقط به هزاره سوم پيش از ميلاد محدود نمىشود بلکه به دورانهاى پيشتر که در آن انسان داراى فکر و انديشه در فلسطين پديدار شد، باز مىگردد.
اين تاريخ ثمره همسويى انسان در فلسطين با زمان و مکان است. فلسطين در غرب قاره آسيا و جنوب سرزمين شام قرار دارد که قلب جهان عرب محسوب مىشود. مساحت آن ۲۸ هزار و ۹ کيلومتر مربع يا ۱۰ هزار و ۴۲۹ ميل مربع است و مشتمل بر منطقه ساحلى در کنار درياى مديترانه، منطقه کوهستانى و دشت و منطقه صحرايى مىباشد.
جايگاه قدس نزد مسلمانان
قدس با اديان آسمانى مرتبط بوده و در دل تمام مؤمنان و معتقدان به اديان الهى جاى دارد. اما ارتباط آن با اسلام و مسلمانان از عمق بيشترى برخوردار است.
قدس از ديرباز جايگاه ويژهاى در انديشه، تاريخ و ميراث اسلامى داشته و مسلمانان آن را مانند فرزند خود مورد سرپرستى و حفاظت قرار دادهاند.
اين شهر نه فقط در اسلام بلکه در تمام اديان آسمانى مورد تقديس و احترام بوده و مىباشد. خلفا، امرا، علما و صالحان در آن به ساخت مسجد، تکيه، راه، مدرسه و ساير اماکن مشابه پرداختند. تمام اديان در آن براى عبادت آزاد بوده و پيوسته امنيت و ثبات داشته است.
روز قدس از نظر امام خميني(ره)
قدس، قبله نخستين و حرم دوم مسلمانان جهان، سرزمين اصلي و وطن ميليونها آواره مسلمان فلسطيني است که استکبار جهاني توسط صهيونيسم جنايتکار، از سال ۱۹۴۸ آن سرزمين را از دست ساکنانش خارج ساخت و تحت سلطه نيروهاي اشغالگر قدس قرار داد.
اين توطئه از همان اولين سالهاي اجرا، با مقاومت مردم مسلمان فلسطين و اعتراض مسلمانان و انسانهاي آزاده و بيدار دل جهان مواجه شد و به شکل مبارزات پيگير و سياسي ـ نظامي، چهره خود را نشان داد. ملت مسلمان ايران نيز پس از پيروزي انقلاب شکوهمند اسلامي مسأله آزادسازي فلسطين از چنگال غاصبان قدس را سرلوحه آرمانهايش قرار داده و همه ساله روز قدس را به روز فرياد کشيدن بر سر ستمکاران تاريخ تبديل کرده است.
پس از پيروزي انقلاب، امام خميني در اولين فرصت روزي را براي به نمايش گذاردن حساسيت جهاني نسبت به سرنوشت قدس و نجات آن از چنگال صهيونيستهاي جنايتکار، به عنوان «روز قدس» تعيين نمودند و پيامي به همين مناسبت صادر نمودند.
امام در اين پيام که روز ۱۶ مرداد ۱۳۵۸ در سيزدهمين روز از ماه مبارک رمضان سال ۱۳۹۹ هجري قمري خطاب به مسلمانان جهان صادر کردند
تاريخچه قدس
قدمت شهر قدس به بيش از پنج هزار سال پيش باز ميگردد و بدين ترتيب يکي از قديميترين شهرهاي جهان محسوب ميشود. نامهاي مختلفي که بر اين شهر اطلاق گرديد از عمق تاريخ اين شهر گواهي ميدهد. گوناگوني نامها به خاطر ملل مختلفي است که در اين سرزمين سکونت داشتند. کنعانيها که در هزارهي سوم پيش از ميلاد به اين منطقه آمدند نام آن را «اورساليم» نهادند که به معناي شهر صلح يا شهر الهه «ساليم» است.
واژهي اورشليم که در عبري «يروشاليم» خوانده شده و به بيتالمقدس اطلاق شده است از ريشهي همين واژه گرفته شده است. در تورات ۶۸۰ بار اين واژه تکرار شده است. در عصر يونانيان هم اين شهر مقدس به «ايليا» شهرت يافت که به معناي (خانهي خداست). از مهمترين کارهايي که کنعانيان براي قدس انجام دادند ايجاد تونل براي تأمين آب به داخل شهر بود. آنان آب چشمهي «جيحون» در درهي «قدرون» که امروزه به «عين سلوان» شهرت يافته را به اين شهر منتقل کردند.
روز قدس در کلام امام خميني(ره)
)«من... جميع مسلمانان جهان را دعوت مي کنم آخرين جمعه ماه مبارک رمضان را که از ايام قدر است و مي تواند تعيين کننده سرنوشت مردم فلسطين نيز باشد، به عنوان روز قدس انتخاب و طي مراسمي همبستگي بين المللي مسلمانان را در حمايت از حقوق قانوني مردم مسلمان اعلام نمايند.» امام خميني[135]
انتخاب آخرين جمعه از روزهاي ماه مبارک رمضان به عنوان روز جهاني قدس از سوي بنيانگذار جمهوري اسلامي به لحاظ ظرف زماني و با توجه به روزه دار بودن راهپيمايان، قداست مهم و اهميت ويژه اي دارد. در تقدس آن همين بس که شبها و روزهاي قدر، روز قدس را در خود جاي داده است. قدر که در تمام سال تنها يک شب است امّا اين شب از هزار ماه بهتر و پر از معنويت مي باشد. در اين شب قرآن يکجا بر پيامبر نازل مي شود و ملائکه هاي الهي و روح اعظم براي مقدرات انساني در تداوم حيات فردي و اجتماعي از آسمانها فرود مي ايند. از شامگاهان تا بامدادان اين شب امنيت و سلامتي بر تمام بشريت احاطه دارد. شهادت ابرمرد تاريخ، پير عارفان و امام سالکان فرزند کعبه به اين شبها و روزها رنگ و بوي عطرآگين داده است. هنگام تعيين سرنوشت بشريت، روزه داران در صفوف بهم فشرده، اسرائيل و همنوايان او را نفرين مي کنند که همين نفرين هاي ميليونها روزه دار سبب نابودي صهيونيسم مي گردد و حکومت ترور را به سراشيبي سقوط قرار مي دهد.
قدس، قبله نخستين و حرم دوم مسلمانان جهان، سرزمين اصلي و وطن ميليونها آواره مسلمان فلسطيني است که استکبار جهاني توسط صهيونيسم جنايتکار، از سال 1948 آن سرزمين را از دست ساکنانش خارج ساخت و تحت سلطه نيروهاي اشغالگر قدس قرار داد.
اين توطئه از همان اولين سالهاي اجرا، با مقاومت مردم مسلمان فلسطين و اعتراض مسلمانان و انسانهاي آزاده و بيدار دل جهان مواجه شد و به شکل مبارزات پيگير و سياسي ـ نظامي، چهره خود را نشان داد. ملت مسلمان ايران نيز پس از پيروزي انقلاب شکوهمند اسلامي مسأله آزادسازي فلسطين از چنگال غاصبان قدس را سرلوحه آرمانهايش قرار داده و همه ساله روز قدس را به روز فرياد کشيدن بر سر ستمکاران تاريخ تبديل کرده است.
پس از پيروزي انقلاب، امام خميني در اولين فرصت روزي را براي به نمايش گذاردن حساسيت جهاني نسبت به سرنوشت قدس و نجات آن از چنگال صهيونيستهاي جنايتکار، به عنوان «روز قدس» تعيين نمودند و پيامي به همين مناسبت صادر نمودند.
امام در اين پيام که روز 16 مرداد 1358 در سيزدهمين روز از ماه مبارک رمضان سال 1399 هجري قمري خطاب به مسلمانان جهان صادر کردند، چنين فرمودند: 1
بسمالله الرحمن الرحيم
من طي ساليان دراز، خطر اسرائيل غاصب را گوشزد مسلمين نمودم که اکنون، اين روزها به حملات وحشيانه خود به برادران و خواهران فلسطيني شدت بخشيده است و به ويژه در جنوب لبنان به قصد نابودي مبارزان فلسطيني پياپي خانه و کاشانه ايشان را بمباران ميکند.
من از عموم مسلمانان جهان و دولتهاي اسلامي ميخواهم که براي کوتاه کردن دست اين غاصب و پشتيبانان آن،به هم بپيوندند، و جميع مسلمانان جهان را دعوت ميکنم آخرين جمعه ماه مبارک رمضان را که از ايام قدر است و ميتواند تعيين کننده سرنوشت مردم فلسطين نيز باشد، به عنوان «روز قدس» انتخاب و طي مراسمي همبستگي بينالمللي مسلمانان را در حمايت از حقوق قانوني مردم مسلمان فلسطين اعلام نمايند. از خداوند متعال پيروزي مسلمانان را بر اهل کفر خواستارم.
والسلام عليکم و رحمةالله برکاته
روحالله الموسوي الخميني
و بدين سان پيام امام راحلمان، نور اميد به دل مظلومان فلسطيني تاباند و ميليونها انسان آواره و مبارز را براي مقابله عملي با توطئههاي رژيم اشغالگر قدس و آمريکاي جهانخوار مصممتر و استوارتر کرد. پيام امام خميني ـ رضوانالله تعالي عليه ـ نقطه عطفي در مبارزات ملت فلسطين شد و به تاريخچه طولاني اين مبارزه، اصالت بخشيد.
فراموش نکنيم، قدس سرزميني است که براي پيروان همه اديان الهي، مقدس است. قدس ميعادگاه عروج پيامبر اکرم (ص) و اولين قبله مسلمانان جهان است. صهيونيستها نيز چنانکه رهبرانشان به دفعات اعتراف کردهاند، کساني نيستند که به اشغال خاک فلسطين و قدس شريف اکتفا نمايند و اگر در مسير توسعه طلبي خويش با مقاومت ملت فلسطين و واکنش افکار عمومي ملتهاي مسلمان مواجه نباشند، آرزويشان تحقق رؤياي دستيابي به اراضي حدفاصل نيل تا فرات است. آنها هنوز از اين عقيده دست نکشيدهاند. ولي اگر 2 قرن پس از طرح اين رؤيا توسط بنيانگذاران صهيونيسم، هنوز صهيونيستها حتي در درون مرزهاي فلسطين به ثبات و آرامش نرسيدهاند، براي اين شکست هيچ دليلي جز مقاومت دامنهدار و مستمر ملت ستمکشيده فلسطين نميتوان اقامه کرد. ملتي که همواره به حمايت هم کيشان خود در سراسر جهان اسلام نياز دارد. روز قدس از جمله مظاهر حمايت جهاني از مردم رنج کشيده فلسطين است.
در اينجا توجه خوانندگان گرامي را به فرازهاي ديگري از سخنان امام در مورد اهميت روز جهاني قدس جلب ميکنيم:
روز قدس فقط روز فلسطين نيست، روز اسلام است؛ روز حکومت اسلامي است. روزي است که بايد جمهوري اسلامي در سراسر کشورها بيرق آن برافراشته شود. روزي است که بايد به ابرقدرتها فهماند که ديگر آنها نميتوانند در ممالک اسلامي پيشروي کنند. من روز قدس را روز اسلام و روز رسول اکرم ميدانم، روزي است که بايدما تمام قواي خودمان را مجهز کنيم؛ و مسلمين از آن انزوايي که آنها را کشانده بودند خارج شوند، و با تمام قدرت و قوت در مقابل اجانب بايستند. 2
روز قدس، روزي است که بايد به اين روشنفکراني که در زير پرده با امريکا و عمال امريکا روابط دارند هشدارداد. هشدار به اين که اگر از فضولي دست برنداريد، سرکوب خواهيد شد!....
روز قدس روزي است که بايد به همهي ابرقدرتها هشدار داد که بايد دست خود را از روي مستضعفين برداريد و سر جاي خود بنشينيد....
روز قدس روز اسلام است. روز قدس روزي است که اسلام را بايد احيا کرد و احيا بکنيم، و قوانين اسلام در ممالک اسلامي اجرا بشود. روز قدس روزي است که بايد به همهي ابرقدرتها هشدار بدهيم که اسلام ديگر تحت سيطرهي شما، به واسطهي عمال خبيث شما، واقع نخواهد شد، روز قدس، روز حيات اسلام است. 3
«روز قدس» يک روز جهاني است. روزي نيست که فقط اختصاص به قدس داشته باشد. روز مقابلهي مستضعفين با مستکبرين است. روز مقابلهي ملتهايي است که در زير فشار ظلم امريکا و غيرامريکا بودند، در مقابل ابرقدرتهاست. روزي است که بايد مستضعفين مجهز بشوند در مقابل مستکبرين، و دماغ مستکبرين را به خاک بمالند. روزي است که بين منافقين و متعهدين امتياز خواهد شد. متعهدين اين روز را روز قدس ميدانند، و عمل ميکنند به آنچه بايد بکنند. و منافقين ـ آنهايي که با ابرقدرتها در زير پرده آشنايي دارند و با اسرائيل دوستي ـ در اين روز بيتفاوت هستند، يا ملتها را نميگذارند که تظاهر کنند. روز قدس روزي است که بايد سرنوشت ملتهاي مستضعف معلوم شود، بايد ملتهاي مستضعف اعلام وجود بکنند در مقابل مستکبرين. 4
مستضعفان جهان بايد قدرت اسلامي خود را بيابند و از عربدههاي شرق و غرب و وابستگان و تفالههاي آنان نهراسند و با اعتماد به خداوند تعالي و اتکال به قدرت اسلام و ايمان بپاخيزند و دست جنايتکاران را از کشورهاي خود کوتاه نمايند و آزادي قدس شريف و فلسطين را سرلوحهي برنامهي خود قرار دهند و ننگ سلطهي صهيونيسم، تفاله امريکا را از دامن خود بزدايند و روز قدس را زنده نگه دارند. اميد است با زنده نگهداشتن اين روز، بيتفاوتيها زايل شود و غفلتها مرتفع گردد. 5
مسلمين، از لبنان و قدس عزيز پشتيباني نمايند. مسلمانان جهان بايد روز قدس را روز همهي مسلمين، بلکه مستضعفين بدانند و از آن نقطهي حساس در مقابل مستکبرين و جهانخواران بايستند، و تا رهايي مظلومان از زير ستم قدرتمندان از پاي ننشينند. 6
روز قدس يک روز اسلامي است، و يک بسيج عمومي اسلامي است. من اميدوارم که اين امر مقدمه باشد از براي يک «حزب مستضعفين» در تمام دنيا.
